Thị trường hàng hóa phái sinh tại Việt Nam đang chứng kiến những bước phát triển mạnh mẽ, trở thành một xu hướng nổi bật trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động. Trong buổi tập huấn “Phương pháp phân tích thị trường và xây dựng ý tưởng giao dịch” do Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) tổ chức sáng ngày 19/3/2025 tại Hà Nội, chuyên gia kinh tế TS Nguyễn Minh Phong đã có những chia sẻ đáng chú ý về tiềm năng và lợi ích của thị trường này.
Thị trường phái sinh: Động lực từ xu hướng toàn cầu và lợi thế nội tại
Theo TS Nguyễn Minh Phong, sự phát triển của thị trường hàng hóa phái sinh tại Việt Nam không chỉ là tín hiệu vui mà còn là bước đi phù hợp với xu hướng thế giới. Trong bối cảnh năm 2025, Việt Nam đang khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu, đây chính là nền tảng quan trọng để hoạt động giao dịch hàng hóa qua các sở giao dịch tăng trưởng vượt bậc.
“Cùng với xu hướng phát triển thị trường sơ cấp trên thị trường chứng khoán, việc đẩy mạnh thị trường phái sinh trên các sở giao dịch hàng hóa giúp bình ổn giá tương lai, giảm rủi ro tỷ giá, hạn chế tác động tiêu cực từ biến động thị trường và mở ra cơ hội đầu tư mới cho các nhà đầu tư. Đồng thời, đây cũng là kênh thúc đẩy lưu thông hàng hóa hiệu quả,” TS Phong nhấn mạnh.
Hành trình xây dựng thị trường phái sinh tại Việt Nam
Thời gian qua, MXV đã không ngừng nỗ lực xây dựng một thị trường phái sinh liên thông với thế giới, với các mặt hàng chủ lực như dầu thô, đậu tương, cà phê… Bên cạnh đó, đơn vị này cũng phối hợp với các địa phương thí điểm phát triển sở giao dịch cho các mặt hàng nông nghiệp nội địa như thịt lợn và lúa gạo. Đây là hướng đi chiến lược, tận dụng thế mạnh của Việt Nam – một cường quốc nông nghiệp với nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực.
TS Nguyễn Minh Phong đánh giá cao tiềm năng của mô hình này: “Việt Nam xuất khẩu nhiều nông sản như gạo, cà phê, hạt điều… ra thế giới. Nếu xây dựng thành công sàn hàng hóa phái sinh với các mặt hàng thế mạnh, chúng ta có thể góp phần chi phối giá thế giới, mang lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp và người dân, thay vì bị phụ thuộc vào biến động giá từ các quốc gia khác – những nơi có thể không có sản lượng xuất khẩu vượt trội như Việt Nam.”
Lợi ích vượt trội: Bảo hiểm giá và ổn định thị trường
Một trong những giá trị cốt lõi của giao dịch hàng hóa phái sinh là khả năng “bảo hiểm giá”. Điều này giúp giảm thiểu tình trạng giá cả lên xuống thất thường, đặc biệt với các sản phẩm nông nghiệp – lĩnh vực vốn chịu nhiều ảnh hưởng từ thời tiết, thị trường quốc tế và các yếu tố khó lường khác. TS Phong khuyến nghị, Việt Nam nên mở rộng mô hình này sang các mặt hàng nông sản chủ lực khác như chè, hạt tiêu, hạt điều… để tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh.
Hành lang pháp lý và nhận thức xã hội
Song song với sự phát triển của thị trường, các cơ quan chức năng đang gấp rút xây dựng khung pháp lý nhằm quản lý hiệu quả loại hình kinh doanh mới này. TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “bình dân học vụ” – tức là đơn giản hóa, phổ biến kiến thức về thị trường hàng hóa phái sinh đến toàn xã hội. Điều này không chỉ giúp người dân và doanh nghiệp hiểu rõ cách thức vận hành mà còn đảm bảo thị trường phát triển an toàn, bền vững.
Kết luận
Sự “bùng nổ” của thị trường hàng hóa phái sinh tại Việt Nam không chỉ phản ánh xu hướng hội nhập kinh tế mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược trong việc tận dụng lợi thế nội tại. Với sự đồng hành của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân, đây hứa hẹn sẽ là động lực mới thúc đẩy kinh tế Việt Nam vươn xa trên bản đồ thế giới. Hãy cùng chờ đón những bước tiến tiếp theo của thị trường đầy tiềm năng này trong tương lai gần!
