Trong thời gian dài, bạc thường bị lu mờ bởi vàng trong vai trò tài sản trú ẩn an toàn. Nhưng nay, khi giá bạc đạt mức cao nhất trong 14 năm, kim loại này đang thu hút sự chú ý mạnh mẽ. Liệu đây là dấu hiệu của một xu hướng bền vững, hay chỉ là một đợt tăng giá ngắn ngủi?
Điều Gì Đẩy Giá Bạc Lên Cao?
Bước vào năm 2025, những bất ổn địa chính trị từ Trung Đông, Đông Âu đến châu Á đã làm gia tăng tâm lý lo ngại trên thị trường, thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm tài sản trú ẩn. Kết quả là giá bạc đã tăng vọt 48% từ đầu năm. Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), vào ngày 22/9, giá bạc lần đầu tiên vượt ngưỡng 44 USD/ounce sau hơn 14 năm.
Các yếu tố địa chính trị và chính sách tiền tệ đóng vai trò như chất xúc tác quan trọng. Các biện pháp áp thuế mới từ Mỹ đã gây xáo trộn thị trường. Điển hình, vào tháng 6, căng thẳng Mỹ – Trung leo thang do cáo buộc vi phạm thỏa thuận Geneva, kèm theo mức thuế 50% áp lên nhôm thép nhập khẩu. Theo MXV, trong một phiên giao dịch, giá bạc từng tăng hơn 5% khi nhà đầu tư đổ xô vào kim loại này để bảo vệ tài sản trước rủi ro.
Là thị trường tài chính lớn nhất thế giới, các quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có tác động mạnh đến dòng vốn và thanh khoản trên thị trường hàng hóa toàn cầu. Trong bối cảnh lạm phát kéo dài và thị trường lao động suy yếu, Fed chỉ giảm lãi suất 25 điểm cơ bản, thể hiện sự thận trọng. Mặc dù lãi suất thấp hơn làm đồng USD suy yếu, từ đó tăng sức hấp dẫn của bạc – một tài sản định giá bằng USD, nhưng thái độ dè dặt của Fed cho thấy chưa thể kỳ vọng vào một chu kỳ nới lỏng mạnh.
Xu hướng phi đô la hóa cũng góp phần làm suy yếu đồng USD, tạo lực đẩy cho bạc. Mặc dù USD vẫn là đồng tiền chủ đạo trong thương mại và dự trữ quốc tế, các biện pháp thuế quan và trừng phạt từ Washington đã khiến nhiều quốc gia giảm phụ thuộc vào đồng tiền này. Ví dụ, Nhóm BRICS đang thúc đẩy sáng kiến đồng tiền chung để tăng ảnh hưởng trong hệ thống tài chính toàn cầu. Dù chưa thể thay đổi cục diện ngay lập tức, xu hướng này đang củng cố giá trị của các kim loại quý như bạc.
Nhu cầu đầu tư vào bạc vật chất cũng tăng mạnh. Theo Viện Bạc (SI), lượng bạc thỏi và tiền xu được mua đã tăng từ 156 triệu ounce năm 2017 lên khoảng 204 triệu ounce trong năm 2025. Nhu cầu không chỉ đến từ các quỹ ETF hay nhà đầu tư tài chính mà còn từ người dân tại các nền kinh tế mới nổi, nơi bạc được xem là tài sản tích trữ dễ tiếp cận hơn vàng. Tại Việt Nam, giá bạc tăng hơn 50% từ đầu năm, phản ánh tâm lý phòng thủ và tích lũy tài sản ngày càng gia tăng.
Năng Lượng Xanh: Động Lực Dài Hạn Nhưng Không Thiếu Rủi Ro
Bên cạnh các yếu tố vĩ mô, xu hướng chuyển đổi sang năng lượng xanh đang thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu công nghiệp của bạc. Kim loại này là thành phần thiết yếu trong tấm pin mặt trời và xe điện, nhờ khả năng dẫn điện và độ bền vượt trội. Theo SI, tiêu thụ bạc trong ngành quang điện đã tăng từ 9% tổng nhu cầu toàn cầu năm 2020 lên gần 17% hiện nay.
Triển vọng dài hạn của bạc được củng cố bởi các cam kết toàn cầu về mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero). Liên minh châu Âu, Trung Quốc và nhiều nền kinh tế lớn đang đẩy mạnh năng lượng tái tạo, trong khi Việt Nam cũng đặt mục tiêu Net Zero vào năm 2050 tại COP26.
Tuy nhiên, trong trung hạn, bạc đối mặt với thách thức từ chính sách tại hai thị trường tiêu thụ công nghiệp lớn nhất. Tại Mỹ, các chính sách siết chặt tín dụng thuế cho dự án năng lượng mặt trời và gió, cùng với việc bãi bỏ cơ chế chi trước 5% cho các dự án năng lượng sạch quy mô lớn, đang gây áp lực. Ngoài ra, ưu đãi thuế cho xe điện cũng bị chấm dứt từ ngày 30/9.
Tại Trung Quốc, chính phủ đang cân nhắc đóng cửa các nhà sản xuất thượng nguồn không đạt tiêu chuẩn trong ngành quang điện do dư thừa công suất và bán phá giá. Trong ngành xe điện, Bắc Kinh tăng cường giám sát chi phí và giá cả để kiểm soát cuộc chiến giá kéo dài. Dù các biện pháp này có thể giúp cân bằng cung – cầu và hỗ trợ giá bạc trong dài hạn, chúng có thể gây áp lực giảm giá trong ngắn hạn.
Tại Việt Nam, giá bạc tăng mang đến cả cơ hội và thách thức. Một mặt, đây là kênh đầu tư thay thế hấp dẫn và phản ánh nhu cầu tích trữ tài sản. Mặt khác, bạc là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất pin mặt trời và thiết bị điện tử – hai ngành Việt Nam đang đặt trọng tâm phát triển. Biến động giá nhập khẩu có thể làm tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Liệu Đà Tăng Có Bền Vững?
Giá bạc hiện được hỗ trợ bởi cung – cầu và vai trò trú ẩn truyền thống. Tuy nhiên, việc coi đây là xu hướng dài hạn cần được xem xét cẩn trọng. Một thay đổi đột ngột trong chính sách từ Mỹ hay Trung Quốc, hoặc một tín hiệu bất ngờ từ Fed, có thể nhanh chóng đảo ngược tình hình. Đối với nhà đầu tư, chiến lược hợp lý là duy trì danh mục đa dạng, kết hợp tài sản trú ẩn với các kênh rủi ro cao hơn, thay vì chỉ tập trung vào bạc. Theo dõi sát sao diễn biến chính sách thương mại và tiền tệ toàn cầu sẽ là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh thị trường đầy biến động.
