Theo báo cáo từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường hàng hóa nguyên liệu toàn cầu kết thúc tuần giao dịch từ ngày 4/8 đến 10/8/2025 với sắc xanh nhạt, khi chỉ số MXV-Index tăng nhẹ 0,3%, đạt 2.167 điểm. Tâm điểm của tuần qua là áp lực từ các chính sách thuế quan, đặc biệt là mức thuế 50% mà Mỹ áp lên Brazil, khiến giao thương cà phê giữa hai nước gần như bị đình trệ, qua đó đẩy giá cà phê tăng mạnh. Trong khi đó, thị trường năng lượng lại chứng kiến xu hướng giảm do những tín hiệu tích cực trong quan hệ Nga – Mỹ, làm dịu đi lo ngại về nguồn cung.
Thuế Quan Mỹ Làm Tê Liệt Giao Thương Cà Phê Brazil
Tuần qua, nhóm nguyên liệu công nghiệp ghi nhận lực mua mạnh mẽ trên cả 9 mặt hàng, trong đó cà phê nổi bật với đà tăng giá ấn tượng. Giá cà phê Arabica trên sàn New York tăng gần 9%, đạt 6.819 USD/tấn – mức tăng mạnh nhất trong nhiều tháng. Tương tự, giá cà phê Robusta trên sàn London cũng tăng 7%, chạm mức 3.561 USD/tấn.
Nguyên nhân chính là do mức thuế 50% mà Mỹ áp lên cà phê Brazil đã chính thức có hiệu lực, khiến hoạt động giao thương giữa hai nước gần như ngưng trệ. Tại Brazil, thị trường nội địa cũng rơi vào trạng thái cầm chừng, với tâm lý thận trọng từ nông dân. Theo khảo sát của Safras & Mercado, tính đến đầu tháng 7, nông dân Brazil chỉ bán khoảng 31% sản lượng vụ 2025–2026, thấp hơn mức trung bình 5 năm cho cùng kỳ.
Các tổ chức ngành cà phê như Cecafé và Abics đã liên tục kêu gọi Mỹ xem xét miễn thuế cho cà phê, nhấn mạnh rằng Mỹ là thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới với hơn 24 triệu bao nhập khẩu mỗi năm, trong đó Brazil đóng góp khoảng 8,1 triệu bao, chiếm hơn 30%. Các đơn vị này đề xuất giảm thuế bổ sung 40%, giữ mức thuế 10% ban đầu để duy trì tính cạnh tranh của cà phê Brazil và giảm thiểu rủi ro cho ngành xuất khẩu.
Về sản xuất, báo cáo ngày 6/8 của Safras & Mercado cho biết vụ thu hoạch cà phê 2025–2026 tại Brazil đã hoàn thành 94% diện tích, tăng 4% so với tuần trước. Thu hoạch Robusta đã kết thúc, trong khi Arabica đạt 91% sản lượng dự kiến. Dù sản lượng tổng thể niên vụ này tương đương vụ trước nhờ Robusta tăng mạnh, tồn kho gần bằng 0 và sản lượng Arabica giảm đáng kể, đặc biệt tại các vùng sản xuất chính, cho thấy xuất khẩu cà phê Brazil có thể giảm mạnh so với mức 41,36 triệu bao của vụ trước, đặc biệt với Arabica.
Tồn kho cà phê Arabica do ICE giám sát tiếp tục giảm, chỉ còn 738.095 bao tính đến thứ Sáu – mức thấp nhất trong hơn 14 tháng, hỗ trợ mạnh mẽ cho giá Arabica. Ngược lại, tồn kho Robusta tăng lên 7.029 lô vào thứ Hai, đạt mức cao nhất trong một năm, tạo áp lực giảm giá cho mặt hàng này.
Tình hình thời tiết tại các vùng sản xuất cà phê toàn cầu cần được theo dõi chặt chẽ. Tại Việt Nam, sản lượng cà phê dự kiến phục hồi nhờ đầu tư lớn và thời tiết thuận lợi, dù tháng 7 ghi nhận khô hạn hơn bình thường. Các nước Trung Mỹ kỳ vọng sản lượng ổn định hoặc tăng nhẹ nhờ thời tiết tốt và ENSO trung tính, nhưng Colombia có nguy cơ giảm sản lượng do mưa lớn kéo dài trong giai đoạn ra hoa.
Trong nước, xuất khẩu cà phê nhân xô từ ngày 30/7 đến 5/8 đạt hơn 13.500 tấn, giảm 30% so với tuần trước, với giá FOB trung bình 4.536 USD/tấn. Giá cà phê nhân xô tại Tây Nguyên duy trì đà tăng, thậm chí tăng trong lúc giá sàn London giảm. Tồn kho nội địa ở mức rất thấp, khiến doanh nghiệp khó gom hàng để thực hiện hợp đồng. Người trồng cà phê không chịu áp lực tài chính nhờ xen canh, nhưng giá hiện tại chưa đủ hấp dẫn để bán nốt hàng vụ cũ.
Năng Lượng Giảm Nhiệt Do Quan Hệ Mỹ – Nga Cải Thiện
Ngược lại, thị trường năng lượng chìm trong sắc đỏ khi quan hệ Mỹ – Nga có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dịu lo ngại về gián đoạn nguồn cung từ Nga – nước sản xuất dầu lớn thứ hai thế giới. Giá dầu WTI giảm 5,12%, xuống 63,88 USD/thùng, trong khi dầu Brent giảm 4,42%, dừng ở 66,59 USD/thùng. Tính đến ngày 7/8, giá dầu đã giảm liên tục 6 phiên.
Ngày 8/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo sẽ gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin vào ngày 15/8 tại Alaska. Đây là bước tiếp theo sau cuộc gặp giữa ông Putin và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff ngày 6/8, hướng tới đàm phán hòa bình tại Ukraine và dỡ bỏ trừng phạt đối với dầu Nga, qua đó tăng nguồn cung. Tuy nhiên, Mỹ vẫn duy trì trừng phạt với các nước nhập khẩu dầu Nga để gây áp lực kinh tế lên Moscow.
Cuối tháng 7, ông Trump cảnh báo áp thuế phạt 100% lên hàng hóa từ các nước giao thương với Nga, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ. Điều này làm dấy lên lo ngại về gián đoạn dòng dầu Nga. Tuy nhiên, cả hai nước này phản đối trừng phạt và khẳng định quyền tự chủ, đồng thời có dấu hiệu cải thiện quan hệ song phương qua chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi – lần đầu tiên sau 7 năm.
Quyết định tăng sản lượng 547.000 thùng/ngày trong tháng 9 của OPEC+ vào ngày 3/8, hoàn tất việc đảo ngược cắt giảm 2,2 triệu thùng/ngày từ cuối năm 2023, cũng gây áp lực giảm giá dầu. Giá dầu chỉ phục hồi nhẹ cuối tuần sau khi ông Trump đề cử ông Stephen Miran làm Thống đốc FED, người được kỳ vọng sẽ ủng hộ cắt giảm lãi suất, kích thích kinh tế Mỹ và nhu cầu năng lượng.
Tại thị trường trong nước, ngày 7/8, Liên bộ Công thương – Tài chính điều chỉnh tăng giá xăng E5RON92 và RON95 hơn 1%, trong khi giá dầu diesel giảm 1,41%. Các yếu tố ảnh hưởng bao gồm chính sách thuế của Mỹ, quyết định tăng sản lượng của OPEC+, và xung đột Nga – Ukraine. Liên bộ không sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu cho các mặt hàng bán lẻ.
