Thị trường hàng hóa nguyên liệu toàn cầu vừa khép lại một tuần giao dịch đầy biến động khi rủi ro địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng mạnh. Làn sóng mua trên thị trường năng lượng đã kéo chỉ số MXV-Index tăng vọt hơn 6%, lên 2.790 điểm. Trong khi đó, nhóm kim loại quý lại chịu áp lực khi đồng USD mạnh lên và kỳ vọng lãi suất tại Mỹ vẫn duy trì ở mức cao.
Giá dầu tăng sốc khi căng thẳng Trung Đông leo thang
Thị trường năng lượng thế giới chứng kiến một tuần giao dịch đặc biệt sôi động khi rủi ro địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục gia tăng. Kết thúc phiên ngày 6/3, giá dầu WTI vọt lên 90,9 USD/thùng, tăng tới 35,6% so với cuối tuần trước và chạm mức cao nhất kể từ tháng 9/2023. Cùng thời điểm, dầu Brent cũng tăng 27,2%, đạt gần 92,7 USD/thùng – mức cao nhất kể từ tháng 4/2024.
Đà tăng mạnh của giá dầu phản ánh sự lo ngại ngày càng lớn của thị trường trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông – khu vực đóng vai trò quan trọng trong sản lượng dầu toàn cầu. Những căng thẳng liên quan đến Iran trong tuần qua đã làm dấy lên rủi ro ảnh hưởng tới hoạt động khai thác và vận chuyển dầu, đặc biệt tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển hơn 20% lượng dầu thô thương mại của thế giới.
Trước nguy cơ nguồn cung bị gián đoạn, các nhà giao dịch đã nhanh chóng gia tăng vị thế mua để phòng ngừa rủi ro. Đồng thời, nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á và châu Âu cũng tích cực tìm kiếm nguồn cung thay thế nhằm bù đắp lượng dầu thiếu hụt. Trong bối cảnh Mỹ hiện là quốc gia sản xuất dầu thô lớn nhất thế giới, dầu WTI giao dịch trên sàn NYMEX được hưởng lợi đáng kể, đặc biệt khi biên lợi nhuận lọc dầu toàn cầu vẫn đang duy trì ở mức hấp dẫn.
Giá xăng dầu trong nước phản ứng mạnh theo thị trường thế giới
Thị trường xăng dầu trong nước cũng ghi nhận những biến động đáng chú ý khi tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông lan nhanh vào Việt Nam. Giá dầu thành phẩm tại Singapore liên tục tăng mạnh đã khiến cơ chế điều hành giá phải điều chỉnh linh hoạt.
Ngày 6/3, Chính phủ ban hành Nghị quyết 36/NQ-CP cho phép điều chỉnh giá khẩn cấp khi giá cơ sở biến động từ 7% trở lên. Ngay sau đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã phát hành văn bản hỏa tốc số 587 ngày 7/3, thực hiện đợt điều chỉnh giá bổ sung ngoài chu kỳ điều hành định kỳ.
Việc phá vỡ lịch điều hành truyền thống vào thứ Năm để tiến hành điều chỉnh bất thường trong ngày 7/3 cho thấy áp lực lớn từ diễn biến thị trường quốc tế. Khi giá dầu Singapore liên tục thiết lập mức cao mới, giá nhiên liệu trong nước cũng tăng mạnh. Đáng chú ý, giá dầu hỏa lần đầu vượt mốc 35.000 đồng/lít, trong khi giá xăng và dầu diesel cũng đồng loạt đi lên. Điều này cho thấy chi phí năng lượng từ thị trường toàn cầu đang nhanh chóng truyền dẫn vào Việt Nam, buộc cơ quan quản lý phải phản ứng chính sách kịp thời để ổn định thị trường và đảm bảo an ninh năng lượng.
Đồng USD mạnh gây áp lực lên giá bạc
Trái ngược với diễn biến sôi động của thị trường năng lượng, thị trường kim loại quý trong tuần qua lại chịu áp lực điều chỉnh rõ rệt. Giá bạc COMEX kỳ hạn tháng 5 giảm hơn 9,6% trong tuần, lùi về mức 84,3 USD/ounce, qua đó xóa bỏ phần lớn đà tăng tích lũy trước đó.
Nguyên nhân chính đến từ sự phục hồi của đồng USD khi kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) thay đổi. Việc giá năng lượng tăng mạnh làm dấy lên lo ngại lạm phát quay trở lại, khiến giới đầu tư điều chỉnh dự báo về thời điểm FED bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất trong năm 2026.
Hiện thị trường cho rằng FED có thể chỉ thực hiện một đến hai lần giảm lãi suất trong năm nay, với lần cắt giảm đầu tiên có khả năng diễn ra vào tháng 9. Triển vọng lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài đã hỗ trợ đồng USD, qua đó gây sức ép lên các kim loại được định giá bằng đồng tiền này. Kết tuần, chỉ số US Dollar Index (DXY) tăng khoảng 1,4% so với tuần trước, lên gần 99 điểm.
Dòng vốn rút khỏi bạc nhưng cung vật chất vẫn thắt chặt
Ngoài yếu tố tỷ giá, dòng vốn đầu tư cũng cho thấy sự thận trọng hơn trên thị trường bạc. Trong tuần từ 2-7/3, lượng bạc do các quỹ ETF bạc toàn cầu nắm giữ đã giảm 159 tấn, xuống còn 28.576 tấn, cho thấy xu hướng rút vốn trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, mức giảm của giá bạc phần nào được thu hẹp vào cuối tuần sau khi dữ liệu từ thị trường lao động Mỹ cho thấy dấu hiệu suy yếu của nền kinh tế. Theo số liệu mới công bố, nền kinh tế Mỹ đã mất 92.000 việc làm trong tháng 2 – mức giảm mạnh nhất trong 4 tháng, trong khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,4%. Những tín hiệu này làm dấy lên kỳ vọng rằng FED có thể cân nhắc nới lỏng chính sách tiền tệ sớm hơn để hỗ trợ tăng trưởng.
Ở góc độ cung cầu, thị trường vật chất vẫn phát đi tín hiệu thắt chặt. Tồn kho bạc tại các kho của sàn Thượng Hải đã giảm hơn 60% kể từ đầu năm, xuống còn khoảng 256 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2015. Trong khi đó, lượng bạc lưu trữ tại các kho của COMEX tại Mỹ cũng giảm hơn 22% so với đầu năm.
Sự suy giảm tồn kho tại các trung tâm giao dịch lớn cho thấy nhu cầu bạc vật chất, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp, vẫn duy trì ở mức cao. Đây được xem là yếu tố có thể hỗ trợ giá bạc trong trung và dài hạn, nhất là khi Trung Quốc tiếp tục thúc đẩy các ngành công nghệ cao và năng lượng sạch – những lĩnh vực tiêu thụ lượng bạc đáng kể.
