Thị trường nguyên liệu hàng hóa vừa kết thúc tháng 9 với gam màu u ám. Đóng cửa phiên giao dịch ngày 30/9, chỉ số MXV-Index sụt giảm 0,86%, chạm mức 2.259 điểm. Xu hướng suy yếu lan tỏa từ nhóm nguyên liệu công nghiệp sang lĩnh vực năng lượng. Giá ca-cao chạm đáy thấp nhất trong 11 tháng, trong khi lo ngại về khả năng OPEC+ tăng sản lượng khiến giá dầu thô kéo dài đà giảm.
Thị trường ca-cao chịu áp lực lớn từ cung và cầu
Theo thống kê từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), phiên giao dịch cuối ngày 30/9 chứng kiến diễn biến trái chiều trong nhóm nguyên liệu công nghiệp, với ca-cao là tâm điểm chú ý. Giá ca-cao giảm mạnh 3,65%, xuống còn 6.749 USD/tấn, mức thấp nhất kể từ tháng 10 năm ngoái.
Nguyên nhân chính đến từ kỳ vọng nguồn cung cải thiện tại Bờ Biển Ngà, quốc gia dẫn đầu thế giới về xuất khẩu ca-cao. Lượng mưa dồi dào vượt mức trung bình trong tuần qua mang đến hy vọng về một vụ mùa kéo dài với sản lượng lớn và chất lượng tốt hơn vào đầu năm sau. Triển vọng này đã xoa dịu nỗi lo thiếu hụt nghiêm trọng từng gây áp lực lên thị trường suốt năm 2024.
Tuy nhiên, áp lực không chỉ đến từ phía nguồn cung. Giá ca-cao ở mức cao cùng với thuế quan khắt khe đã khiến nhu cầu toàn cầu suy yếu rõ rệt sau bảy tuần liên tiếp chịu sức ép. Ngành công nghiệp sô-cô-la đang đối mặt với giai đoạn khó khăn, với hai gã khổng lồ Lindt & Sprüngli và Barry Callebaut đều hạ dự báo lợi nhuận do doanh số nửa đầu năm giảm mạnh hơn dự kiến. Đặc biệt, Barry Callebaut, nhà sản xuất sô-cô-la lớn nhất thế giới, ghi nhận doanh số quý II giảm đến 9,5%, mức thấp nhất trong một thập kỷ.
Dữ liệu nghiền ca-cao quý 3 tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á, dự kiến công bố vào ngày 16/10, được kỳ vọng sẽ làm sáng tỏ thêm bức tranh thị trường. Trước đó, số liệu quý 2 cho thấy sản lượng nghiền giảm đáng kể: châu Âu giảm 7,2%, châu Á giảm 16,3% và Bắc Mỹ giảm 2,8% so với cùng kỳ năm trước.
Dù vậy, nguồn cung ca-cao từ Bờ Biển Ngà vẫn tiếp tục sụt giảm, góp phần kìm hãm đà lao dốc của giá. Trong tuần kết thúc ngày 28/9, lượng ca-cao cập cảng chỉ đạt 600 tấn, giảm mạnh so với 5.000 tấn của tuần trước và 17.000 tấn cùng kỳ năm ngoái. Tính từ đầu niên vụ 2024-2025, tổng lượng ca-cao cập cảng đạt 1,691 triệu tấn, giảm 3,5% so với 1,75 triệu tấn của năm trước và thấp hơn 19% so với mức trung bình 5 năm là 2,1 triệu tấn. Vụ thu hoạch mới đã bắt đầu tăng tốc và dự kiến đạt cao điểm từ tháng 10 đến tháng 12.
Dầu thô chịu áp lực từ nguy cơ dư cung
Tương tự xu hướng chung của thị trường, nhóm năng lượng cũng bị lực bán áp đảo, với giá cả hai loại dầu thô chủ chốt chạm đáy thấp nhất trong khoảng 3 tuần. Cụ thể, dầu Brent đóng cửa ở mức 67,02 USD/thùng, giảm 1,4%, trong khi dầu WTI giảm 1,7%, xuống còn 62,37 USD/thùng.
Nguyên nhân chính là sự kết hợp của nhiều yếu tố bất lợi, bao gồm kỳ vọng OPEC+ tăng sản lượng, nguồn cung từ Iraq trở lại, sản lượng kỷ lục tại Mỹ và các tín hiệu dư cung kéo dài.
Thị trường hiện tập trung vào quyết định sản lượng tháng 11 của OPEC+. Dù tổ chức này đã phủ nhận tin đồn về việc tăng thêm 500.000 thùng/ngày, khả năng nâng hạn ngạch trong khoảng 137.000-400.000 thùng/ngày vẫn là một kịch bản khả thi. Trong bối cảnh áp lực từ Mỹ gia tăng và OPEC+ muốn duy trì thị phần, việc nới lỏng sản lượng dường như khó tránh khỏi. Đồng thời, Iraq đã khôi phục xuất khẩu dầu từ khu vực người Kurd, bổ sung 150.000-160.000 thùng/ngày, với tiềm năng đạt 230.000 thùng/ngày.
Cùng lúc, nguồn cung ngoài OPEC cũng đang mở rộng. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), sản lượng dầu thô của Mỹ trong tháng 7 đạt 13,64 triệu thùng/ngày, lập kỷ lục mới, vượt mức tháng 6. Các báo cáo từ IEA và TotalEnergies đều dự đoán dư cung có thể kéo dài đến năm 2025-2026, khi nguồn cung tăng nhanh hơn bất kỳ dấu hiệu phục hồi nhu cầu nào.
Về phía cầu, tình hình còn ảm đạm hơn do yếu tố chính trị. Nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa một phần vì chưa đạt thỏa thuận ngân sách giữa hai đảng làm dấy lên lo ngại về gián đoạn dịch vụ công và trì hoãn công bố dữ liệu kinh tế quan trọng. Bầu không khí bất ổn này có thể làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp, kéo theo nhu cầu năng lượng yếu đi.
Trong bối cảnh đó, giá dầu thô khó tìm điểm tựa để phục hồi trong ngắn hạn. Mỗi lần thị trường nhen nhóm đà tăng đều bị dập tắt bởi các tin tức về nguồn cung mới. Chỉ một cú sốc địa chính trị lớn, như bất ổn tại Trung Đông hay gián đoạn xuất khẩu ở các tuyến vận tải trọng yếu, mới có thể đảo ngược xu hướng hiện tại. Trong kịch bản cơ bản, giá dầu thô nhiều khả năng sẽ tiếp tục chịu áp lực giảm trong quý IV, khi thị trường phải hấp thụ nguồn cung ngày càng dồi dào trong bối cảnh nhu cầu chưa có động lực rõ ràng.
